Nöromotor Gelişme

      Ã‡ocukluk dönemi boyunca büyüme ve geliÅŸme hiçbir zaman durmaz. Bazı dönemlerde bu tempo daha hızlı, bazı dönemlerde ise daha yavaÅŸ olabilir. Ağırlık, boy, göğüs çevresi artışı, iskelet sistemi, kalp, dalak, karaciÄŸer ve böbrekler gibi birçok iç organın büyüme temposu genel büyüme eÄŸrisini izler. Buna karşın sinir sistemi kendine özgü bir büyüme ve geliÅŸme temposu gösterir. Sinir sisteminin geliÅŸimi 2 yaşında eriÅŸkin düzeyinin % 60'ına, 6 yaşında % 90'ına ulaşır. Oysa 6 yaÅŸta boy uzunluÄŸu eriÅŸkin boyunun ancak % 70'i kadardır.  

• YenidoÄŸan dönemi ( ilk 28 gün )  
• Süt çocuÄŸu ( 28 gün - 2yaÅŸ )
• Oyun çocukluÄŸu veya okul öncesi ( 2 - 6 yaÅŸ )  
• Okul çağı ( 6 - 12 yaÅŸ )  
• Puberte - ergenlik ( 12 - 18 yaÅŸ )  

Çocuklardaki nörolojik gelişimin normal olup olmadığının belirlenmesi, gelişimdeki sapmaların tesbiti için yaşlara göre normal özelliklerinin bilinmesi gerekmektedir. Her muayenede; çocuğun baş çevresi ölçümü, psikomotor gelişim değerlendirmesi ve nörolojik muayenesinin yapılarak, sinir sisteminin gelişiminin dönem özelliklerine uygunluğu değerlendirilir.

• KiÅŸisel-Sosyal geliÅŸim (çocuÄŸun baÅŸkalarıyla geçinebilme ve kendine bakabilme kabiliyeti).  
• Ä°nce devinsel ve uyumsal geliÅŸim (çoocuÄŸun nesneleri görme, elleriyle tutma ve çizim kabiliyeti).  
• Dil yönünden geliÅŸim (çocuÄŸun iÅŸitme, söylenenleri anlayıp yapma ve konuÅŸma kabiliyeti).  
• Kaba devinsel geliÅŸim (çocuÄŸun oturma, yürüme ve atlama kabiliyeti).  

Bu değerlendirmeleri yapabilmek için dönemlerin özelliklerinin kabaca bilinmesi gerekir. Her çocuğun gelişimi kendine özeldir ve çocuklar arasında farklılıklar gösterir. Gelişim yukarıdaki kriterlerin hepsi için ayrı ayrı ele alınıp bir bütün olarak değerlendirilmelidir. Bazı çocuklar becerileri daha erken yapabildikleri halde, bazıları daha geç yapabilir. Bu nedenle çocukları birbirleriyle bire bir kıyaslamak yerine aşağıda belirtilen, döneme ait becerileri, o dönem içinde yapıp yapmadığına bakılmalıdır.

• Sırtüstü yatırıldığında her iki kol ve bacakta eÅŸit, devamli hareketler vardır.
• Yüze bakar ve kısa süreli göz  teması kurabilir.  
• Sese tepki vardır.  
• Döneme özel refleksler vardır.
  

1 - 3 ay :

• Bebek yatırıldığında baÅŸ orta hattadır.  
• Kol ve bacaklar hafifçe bükülmüş durur.  
• Gülümseme ve sert konuÅŸmaya yanıt baÅŸlar.  
• Gözlerini sesin geldiÄŸi tarafa çevirebilir.  
• Gözle izleme orta hattan daha ileriye doÄŸrudur.  
• Gıdıklanır.  
• BaÅŸ kontrolu vardır.  
• AÄŸlama dışı sesler çıkarır.  

3-8 Ay:

• Annesini tanır.  
• Destekle oturur.  
• Nesneye uzanır.  
• Eline verileni aÄŸzına götürür.  
• Döner.  
• Gözle 180 derece izler.  

6-9 Ay:        

• Desteksiz oturur.  
• Cisimlere uzanıp alır.  
• Cisimleri bir elinden diÄŸer eline geçirebilir.  
• BaÅŸparmak ve iÅŸaret parmağı dışındaki bir parmakla yakalar.  
• Anne baba gibi sesleri anlamını bilmeden çıkarır.

• Yatar durumdan oturur duruma geçebilir.  
• Tutunarak ayaÄŸa kalkabilir.  
• Cisimleri baÅŸ ve iÅŸaret parmağı ile tutabilir.  
• Anne baba gibi kelimeleri anlamlarını bilerek heceler.  

  12 - 18 ay :

• YürümeÄŸe baÅŸlar ve düzgün yürür.  
• Basit emirleri yerine getirir.  
• 2 - 6 kelimeyi anlayarak söyler.  
• Bardaktan içer.  
• Kalem ile çizgi çizer.  

18-24 Ay:           

• Emniyetli yürür.  
• YemeÄŸi kendisi yemeÄŸe baÅŸlar.  
• Merdiven çıkabilir.  

•   Rahatça koÅŸar.
• Merdiven çıkıp inebilir.  
• Vücut parçalarını tanır ve gösterir.  
• 2 - 3 kelimelik cümle kurabilir.  
• Tuvalet terbiyesi baÅŸlar.
  

• 3 tekerlekli bisiklete binebilir.  
• Tek ayak üzerinde durabilir.  
• Kalemi düzgün tutar.  
• Daire ve artı çizebilir.  
• 10' a kadar sayabilir.  

• Tek ayak üzerinde sıçrayabilir.  
• Başı ve gövdesi belirli adam resmi çizebilir.  
• Ağır hafif ayrımı yapabilir.  
• Kendisi giyinip soyunabilir.  
• Grup oyunlarından hoÅŸlanır.      

       Özetleyecek olursak çocuÄŸun en geç

• 3. ayda başını kontrol edebilmesi.  
• 6. ayda destekli oturabilmesi.  
• 8. ayda desteksiz oturabilmesi.  
• 16. ayda yürümesi.  
• 3 yaşında merdiven çıkıp inebilmesi.  
• 6 yaşında renkleri tanıması, sağını solunu ayırtedebilmesi.  
• 1 yaşında bir, 2 yaşında iki kelime söylemesi, 3 yaşında cümle kurması gerekmektedir.